Sầu riêng bị cháy múi, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

1. Cháy múi sầu riêng – Nỗi lo lớn trong giai đoạn nuôi trái

Cháy múi sầu riêng là một trong những hiện tượng gây thiệt hại nghiêm trọng về năng suất và chất lượng trái. Khi bổ trái, nhà vườn thường phát hiện phần cơm bị sượng, nhão, ướt hoặc đổi màu, làm giảm giá trị thương phẩm và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về nguyên nhân gây cháy múi sầu riêng. Một số ý kiến cho rằng hiện tượng này xuất phát từ dư Clorua (Cl⁻), mất cân đối Canxi (Ca), Magie (Mg), thiếu nước hoặc do cây đi đọt mạnh cạnh tranh dinh dưỡng với trái.

Tuy nhiên, các yếu tố trên chỉ đóng vai trò là điều kiện tác động. Để phòng ngừa hiệu quả, nhà vườn cần hiểu đúng bản chất của hiện tượng cháy múi.

2. Bản chất của hiện tượng cháy múi sầu riêng là gì?

Theo một số tài liệu nghiên cứu tại Thái Lan cũng như các phân tích của PGS.TS Trần Văn Hâu, cháy múi sầu riêng thực chất là biểu hiện của sự rối loạn sinh lý trong quá trình phát triển trái.

Nói cách khác, đây không phải là bệnh do nấm hay vi khuẩn gây ra, mà là hậu quả của việc cây không duy trì được trạng thái sinh lý ổn định trong suốt giai đoạn nuôi trái.

Khi cây gặp điều kiện bất lợi kéo dài, các quá trình vận chuyển nước, dinh dưỡng và hình thành mô trong trái bị ảnh hưởng, từ đó dẫn đến hiện tượng cháy hột và kéo theo cháy múi.

3. Cháy múi thường bắt đầu từ phần hột

Nhiều nghiên cứu cho thấy hiện tượng cháy múi thường khởi phát từ bên trong hột trước khi biểu hiện ra phần cơm trái.

Trong quá trình phát triển trái, nếu cây gặp các yếu tố stress như:

• Mưa nắng thất thường.
• Khô hạn xen kẽ mưa lớn.
• Thiếu nước kéo dài.
• Thiếu Kali trong giai đoạn nuôi trái.
• Bộ lá hoạt động kém.
• Cây đi đọt mạnh cạnh tranh dinh dưỡng.

Quá trình hình thành hột sẽ bị ảnh hưởng.

Hột phát triển không hoàn chỉnh, mô bên trong bị hoại tử và chuyển sang màu đen. Khi phần hột bị tổn thương, sự phát triển bình thường của múi cũng bị ảnh hưởng theo.

4. Vì sao cháy hột lại dẫn đến cháy múi?

Múi sầu riêng được cấu tạo từ hai phần chính:

• Phần cơm.
• Phần hột.

Hai bộ phận này có mối liên hệ chặt chẽ trong suốt quá trình phát triển của trái.

Khi hột bị hoại tử hoặc cháy đen, khả năng tích lũy dinh dưỡng trong múi bị rối loạn. Kết quả là phần cơm xuất hiện các biểu hiện:

• Sượng cơm.
• Nhão cơm.
• Cơm bị ướt.
• Cơm không lên màu đẹp.
• Mất mùi vị đặc trưng.
• Chất lượng trái giảm đáng kể.

Đây chính là lý do nhiều trái bên ngoài vẫn phát triển bình thường nhưng khi bổ ra lại xuất hiện tình trạng cháy múi hoặc sượng cơm.

6. Giai đoạn nào sầu riêng dễ bị cháy múi nhất?

Nguy cơ cháy múi có thể xuất hiện từ rất sớm, ngay từ giai đoạn phân hộc và kéo dài đến khi trái bắt đầu vào cơm.

Đây là thời điểm cây cần một lượng lớn nước và Kali để nuôi trái phát triển ổn định.

Nếu trong giai đoạn này cây liên tục gặp các yếu tố bất lợi như:

• Thiếu nước.
• Mất cân bằng dinh dưỡng.
• Rễ hoạt động yếu.
• Mưa kéo dài gây ngộ độc rễ.
• Đọt non phát triển mạnh.

Khả năng xuất hiện cháy hột và cháy múi sẽ tăng cao hơn đáng kể.

7. Cháy múi sầu riêng không do một nguyên nhân đơn lẻ

Trên thực tế, rất khó xác định một nguyên nhân duy nhất gây ra hiện tượng cháy múi.

Đây là kết quả của sự tác động tổng hợp giữa:

Mất cân bằng nước

Nước cung cấp không ổn định làm gián đoạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng vào trái.

Thiếu Kali

Kali đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển đường và hình thành chất khô trong trái. Thiếu Kali khiến quá trình nuôi cơm bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Thiếu trung vi lượng

Canxi, Magie, Bo và một số nguyên tố vi lượng tham gia vào quá trình hình thành mô và duy trì cấu trúc tế bào.

Stress môi trường

Nắng nóng, mưa kéo dài hoặc thời tiết thay đổi đột ngột khiến cây bị rối loạn sinh lý.

Khi các yếu tố này xuất hiện đồng thời, nguy cơ cháy múi sẽ tăng lên rất cao.

8. Cách hạn chế cháy múi sầu riêng hiệu quả

8.1. Ổn định nước – Yếu tố quan trọng nhất

Nhà vườn cần duy trì độ ẩm đất ổn định trong suốt quá trình nuôi trái.

Lưu ý:

• Không để đất khô hạn kéo dài.
• Không để ngập úng sau những cơn mưa lớn.
• Chủ động thoát nước trong mùa mưa.
• Tưới bổ sung trong giai đoạn nắng nóng.

Ổn định nước chính là nền tảng giúp cây duy trì trạng thái sinh lý bình thường.

8.2. Tăng Kali đúng thời điểm

Kali là nguyên tố đặc biệt quan trọng trong giai đoạn nuôi trái.

Việc bổ sung Kali hợp lý giúp:

• Tăng vận chuyển dinh dưỡng vào múi.
• Hạn chế sượng cơm.
• Tăng chất lượng cơm trái.
• Hỗ trợ hoàn thiện hột và múi.

Cần ưu tiên bổ sung Kali từ giai đoạn phân hộc đến khi hoàn thiện cơm trái.

8.3. Bổ sung trung vi lượng hợp lý

Bên cạnh Kali, cần chú ý bổ sung:

• Canxi (Ca).
• Magie (Mg).
• Bo (B).
• Kẽm (Zn).

Nhóm dinh dưỡng này giúp tăng cường cấu trúc mô trái và hỗ trợ quá trình phát triển ổn định của hột.

8.4. Giữ cây ổn định sinh lý, hạn chế sốc

Một cây sầu riêng khỏe mạnh, bộ lá hoạt động tốt và hệ rễ ổn định sẽ ít gặp hiện tượng cháy múi hơn.

Nhà vườn cần:

• Hạn chế để cây đi đọt mạnh khi đang nuôi trái.
• Bảo vệ bộ lá khỏi sâu bệnh.
• Chăm sóc bộ rễ khỏe mạnh.
• Giảm tối đa các tác động gây stress cho cây.

Kim Nông Goldstar Sản Phẩm Chất Lượng – Dịch Vụ Hoàn Hảo!

Mời bà con tham khảo thêm sản phẩm dùng kéo đọt, dưỡng rễ cho cây ăn sầu riêng tại: https://kimnonggoldstar.vn/

Theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều tin tức bổ ích tại Fanpage: Kim Nông Goldstar