Bón phân là một trong những yếu tố quyết định đến khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây trồng. Tuy nhiên, không phải cứ bón nhiều phân là cây sẽ hấp thu tốt. Vị trí bón phân đóng vai trò rất quan trọng, bởi nếu bón sai vị trí, cây chỉ hấp thu được một phần dinh dưỡng, thậm chí còn gây lãng phí phân bón và ảnh hưởng đến bộ rễ.
Vậy nên bón phân ở đâu để cây hấp thu tốt nhất? Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây.
1. Vì sao vị trí bón phân lại quan trọng?
Rễ cây không hấp thu dinh dưỡng đồng đều trên toàn bộ hệ rễ. Bộ phận đảm nhiệm việc hút nước và dinh dưỡng chủ yếu là rễ tơ, tập trung nhiều ở vùng mép tán cây hoặc hơi ra ngoài mép tán.
Trong khi đó, phần rễ gần gốc chủ yếu là rễ lớn có chức năng nâng đỡ và vận chuyển dinh dưỡng. Nếu bón phân sát gốc, cây sẽ hấp thu kém, đồng thời có nguy cơ làm cháy rễ hoặc tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển.
Do đó, bón đúng vị trí sẽ giúp:
- Tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
- Hạn chế thất thoát phân bón.
- Giúp bộ rễ phát triển khỏe mạnh.
- Tăng khả năng ra hoa, đậu trái và nâng cao năng suất.
2. Nên bón phân ở vị trí nào của cây?
Đối với hầu hết các loại cây ăn trái như sầu riêng, xoài, bưởi, cam, chôm chôm, mít, măng cụt…, vị trí bón phân thích hợp là:
Theo hình chiếu của mép tán cây xuống mặt đất hoặc hơi ra ngoài mép tán.
Đây là nơi tập trung nhiều rễ hút nhất nên cây có thể hấp thu dinh dưỡng nhanh và hiệu quả hơn.
Đối với cây trưởng thành, không nên bón phân sát gốc vì vùng này ít rễ hút, dễ gây lãng phí và ảnh hưởng đến sức khỏe của cây.

3. Hướng dẫn quy trình bón phân đúng cách
Bước 1: Xác định vị trí bón
Quan sát mép ngoài của tán cây, sau đó xác định vùng đất tương ứng bên dưới để tiến hành bón phân.
Với cây còn nhỏ, có thể bón cách gốc khoảng 20–50 cm.
Đối với cây trưởng thành, nên bón quanh mép tán hoặc cách gốc từ 0,8–2 m tùy theo kích thước cây.

Bước 2: Xới nhẹ hoặc đào rãnh nông
Không nên đào rãnh quá sâu vì dễ làm đứt rễ tơ.
Thông thường chỉ cần:
- Xới nhẹ mặt đất.
- Hoặc đào rãnh nông khoảng 5–10 cm.
- Trường hợp bón phân hữu cơ có thể đào sâu hơn khoảng 10–20 cm.
Bước 3: Bón phân
Có thể sử dụng:
- Phân hữu cơ.
- Phân NPK.
- Phân trung vi lượng.
- Phân chuyên dùng theo từng giai đoạn sinh trưởng.
Rải phân đều quanh vùng rễ hút, sau đó lấp đất hoặc phủ lớp hữu cơ để hạn chế thất thoát dinh dưỡng.
Bước 4: Tưới nước sau khi bón
Sau khi bón phân nên tưới nước ngay để:
- Hòa tan dinh dưỡng.
- Giúp rễ hấp thu nhanh hơn.
- Giảm thất thoát do bốc hơi.
Nếu đất đã đủ ẩm hoặc vừa có mưa nhẹ thì lượng nước tưới có thể giảm.
4. Những lưu ý quan trọng khi bón phân
Chọn đúng loại phân
Mỗi giai đoạn sinh trưởng cần một loại dinh dưỡng khác nhau.
Ví dụ:
- Giai đoạn nuôi đọt cần nhiều đạm.
- Giai đoạn phân hóa mầm hoa cần lân cao.
- Giai đoạn nuôi trái cần tăng kali và trung vi lượng.
Lựa chọn đúng loại phân sẽ giúp cây phát triển cân đối và tiết kiệm chi phí.
Bón đúng thời điểm
Nên bón vào:
- Buổi sáng.
- Hoặc chiều mát.
Không nên bón khi:
- Nắng gắt giữa trưa.
- Mưa lớn hoặc đất ngập nước.
Thời điểm tốt nhất là khi đất có độ ẩm vừa phải để phân nhanh hòa tan và rễ hấp thu hiệu quả.
Bón đúng liều lượng
Việc bón quá nhiều phân không giúp cây phát triển nhanh hơn mà còn có thể:
- Cháy rễ.
- Mất cân đối dinh dưỡng.
- Tăng nguy cơ sâu bệnh.
- Gây lãng phí chi phí sản xuất.
Do đó, bà con nên tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc theo khuyến cáo của cán bộ kỹ thuật.
Không bón sát gốc cây
Đây là sai lầm khá phổ biến.
Bón sát gốc không chỉ làm giảm khả năng hấp thu mà còn có thể:
- Làm tổn thương cổ rễ.
- Tăng nguy cơ nhiễm nấm Phytophthora.
- Gây thối gốc ở những vùng đất ẩm.
Lưu ý riêng khi bón phân cho cây sầu riêng
Sầu riêng có hệ rễ khá nhạy cảm, phần lớn rễ hút nằm ở lớp đất mặt. Vì vậy:
- Không nên cuốc xới quá sâu.
- Hạn chế làm đứt rễ tơ.
- Nên bón quanh mép tán hoặc hơi ra ngoài mép tán.
- Kết hợp phủ phân hữu cơ, rơm hoặc cỏ để giữ ẩm và tăng hoạt động của hệ vi sinh vật trong đất.
Việc bón đúng vị trí sẽ giúp cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, phát triển bộ rễ khỏe, tăng khả năng ra hoa, nuôi trái và phục hồi sau thu hoạch.
Kết luận
Bón phân đúng vị trí là yếu tố quan trọng không kém việc chọn đúng loại phân. Đối với hầu hết các loại cây ăn trái, đặc biệt là sầu riêng, xoài và các cây lâu năm, vị trí bón thích hợp nhất là quanh mép tán cây hoặc hơi ra ngoài mép tán, nơi tập trung nhiều rễ hút dinh dưỡng.
Bên cạnh đó, bà con cần kết hợp bón đúng loại phân, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp để cây hấp thu tối đa dinh dưỡng, giảm thất thoát phân bón, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất lâu dài.
Kim Nông Goldstar Sản Phẩm Chất Lượng – Dịch Vụ Hoàn Hảo!
Mời quý bà con tham khảo thêm sản phẩm tại: https://kimnonggoldstar.vn/
Theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều tin tức bổ ích tại Fanpage: Kim Nông Goldstar

