Nguyên nhân sầu riêng bị lép trái, méo trái, dựt hộc và cách hạn chế

Sầu riêng bị lép trái, méo trái hoặc dựt hộc là một trong những vấn đề khiến nhiều nhà vườn đau đầu vì làm giảm mẫu mã, chất lượng trái và giá trị thương phẩm khi thu hoạch. Thực tế, hiện tượng này không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ mà thường là kết quả của nhiều yếu tố tác động đồng thời trong suốt quá trình từ ra hoa, đậu trái cho đến nuôi trái.

Muốn hạn chế tình trạng trái phát triển không đồng đều, nhà vườn cần hiểu rõ từng nguyên nhân để có biện pháp quản lý phù hợp ngay từ đầu vụ.

1. Thụ phấn không hoàn chỉnh làm trái phát triển mất cân đối

Giai đoạn thụ phấn đóng vai trò quyết định đến số múi và sự phát triển đồng đều của trái sầu riêng. Khi quá trình thụ phấn diễn ra thuận lợi, hầu hết các múi trong trái đều được hình thành đầy đủ, giúp trái phát triển cân đối và có hình dạng đẹp.

Ngược lại, nếu thời điểm xổ nhụy gặp mưa, độ ẩm không khí quá cao hoặc thiếu côn trùng thụ phấn, tỷ lệ đậu trái sẽ giảm và nhiều múi không được thụ tinh hoàn chỉnh. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến trái bị méo, lệch hộc hoặc lép múi ngay từ giai đoạn đầu. Đối với một số giống như Musang King hay Black Thorn, việc có nguồn phấn chéo phù hợp còn giúp tăng khả năng đậu trái và cải thiện đáng kể hình dạng trái khi thu hoạch.

Có thể nói, thụ phấn tốt chính là nền tảng đầu tiên để tạo nên một trái sầu riêng tròn đẹp và đầy múi.

2. Thiếu Bo và các nguyên tố vi lượng quan trọng

Trong quá trình hình thành và phát triển trái, Bo là nguyên tố vi lượng có vai trò đặc biệt quan trọng. Bo tham gia vào sự phát triển của phấn hoa, quá trình phân chia tế bào và vận chuyển dinh dưỡng đến các bộ phận của cây. Khi cây thiếu Bo, các hộc trái thường phát triển không đồng đều, dẫn đến hiện tượng méo trái, dựt hộc hoặc lép múi.

Ngoài Bo, các nguyên tố như Canxi, Kẽm và Magie cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc và chất lượng trái. Nếu cây bị thiếu hụt các dưỡng chất này trong thời gian dài, khả năng xuất hiện trái méo, cơm không đều hoặc chất lượng cơm giảm sẽ tăng lên đáng kể.

Chính vì vậy, khi vườn xuất hiện nhiều trái méo bất thường, nhà vườn nên kiểm tra lại chế độ dinh dưỡng và khả năng hấp thu vi lượng của cây thay vì chỉ tập trung vào các nguyên tố đa lượng.

3. Thiếu lân trong giai đoạn trái non

Sau khi đậu trái, cây sầu riêng cần một lượng lân thích hợp để phục vụ quá trình phân chia tế bào và hình thành cấu trúc của trái. Đây là giai đoạn quyết định số lượng tế bào trong từng múi và hộc trái.

Nếu cây thiếu lân trong thời kỳ từ sau xổ nhụy đến khi trái đạt kích thước bằng quả trứng gà, quá trình phân chia tế bào sẽ diễn ra kém hiệu quả. Hậu quả là các múi phát triển không đồng đều, hộc trái nhỏ hoặc trái phát triển mất cân đối. Mặc dù lân không phải yếu tố quyết định trực tiếp hình dạng trái, nhưng lại ảnh hưởng lớn đến khả năng phát triển đồng đều của các hộc và múi bên trong.

4. Để quá nhiều trái dẫn đến cạnh tranh dinh dưỡng

Một nguyên nhân rất phổ biến trong sản xuất là nhà vườn để quá nhiều trái trên cây hoặc trên cùng một cành. Khi số lượng trái vượt quá khả năng nuôi dưỡng của cây, nguồn dinh dưỡng sẽ bị phân tán khiến từng trái không nhận đủ dưỡng chất cần thiết để phát triển hoàn chỉnh.

Tình trạng này thường xảy ra khi tỉa bông không triệt để, tỉa trái quá muộn hoặc giữ lại quá nhiều trái vì tâm lý tiếc sản lượng. Kết quả là trái phát triển không đồng đều, dễ bị méo, lép múi, dựt hộc hoặc rụng sinh lý hàng loạt. Bên cạnh đó, việc phân bố trái không cân đối trên cây cũng làm chênh lệch khả năng cung cấp dinh dưỡng giữa các cành mang trái.

Trong thực tế sản xuất, một cây mang số lượng trái hợp lý thường cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với cây giữ quá nhiều trái nhưng chất lượng thấp.

5. Cây ra đọt mạnh trong thời kỳ nuôi trái

Trong giai đoạn nuôi trái, đọt non và trái đều là những bộ phận tiêu hao dinh dưỡng rất mạnh. Khi cây phát sinh đọt mới do bón thừa đạm, tưới nước quá nhiều hoặc gặp điều kiện sinh trưởng thuận lợi, nguồn dinh dưỡng sẽ bị chia sẻ cho cả đọt và trái.

Lúc này, cây thường ưu tiên sinh trưởng đọt non trước, khiến trái phát triển chậm, các hộc không đều và tăng nguy cơ lép múi. Hiện tượng này thường xuất hiện mạnh trong khoảng từ 20 đến 60 ngày sau khi đậu trái và là một trong những nguyên nhân làm giảm chất lượng trái phổ biến tại nhiều vùng trồng sầu riêng.

Vì vậy, việc kiểm soát sinh trưởng, hạn chế đọt phát triển quá mạnh trong giai đoạn nuôi trái là rất cần thiết.

6. Bộ rễ suy yếu làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng

Không ít trường hợp nhà vườn bón phân đầy đủ nhưng trái vẫn bị méo hoặc lép múi. Nguyên nhân thực sự lại nằm ở bộ rễ.

Khi rễ bị tổn thương do nấm Phytophthora, tuyến trùng, ngập úng kéo dài hoặc đất bị nén chặt, khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây sẽ giảm đáng kể. Các nguyên tố quan trọng như Bo, Canxi và Kali không được vận chuyển đầy đủ đến trái khiến quá trình phát triển bị ảnh hưởng.

Do đó, muốn có trái đẹp và đồng đều, việc chăm sóc bộ rễ khỏe mạnh cần được xem là nền tảng quan trọng trong quy trình canh tác sầu riêng.

7. Quản lý nước tưới chưa phù hợp

Sầu riêng là loại cây rất nhạy cảm với sự thay đổi độ ẩm trong đất. Nếu đất quá khô, rễ tơ dễ bị tổn thương và khả năng hấp thu dinh dưỡng suy giảm. Ngược lại, nếu đất quá ẩm trong thời gian dài, bộ rễ sẽ thiếu oxy, dễ phát sinh bệnh hại và làm cây phát sinh đọt mạnh.

Đặc biệt, giai đoạn xổ nhụy và giai đoạn nuôi trái lớn là hai thời điểm cần được quản lý nước chặt chẽ. Nhiều nhà vườn giảm nước quá mức trong thời gian xổ nhụy nhằm hỗ trợ thụ phấn nhưng vô tình làm cây thiếu ẩm khi gặp thời tiết nắng nóng, dẫn đến rụng trái hoặc méo trái. Trong khi đó, ở giai đoạn trái lớn, việc tưới quá nhiều lại kích thích cây ra đọt và ảnh hưởng đến khả năng nuôi trái.

Duy trì độ ẩm đất ổn định luôn là giải pháp hiệu quả để giúp trái phát triển đồng đều và hạn chế các dạng dị hình.

8. Sâu bệnh hại làm biến dạng trái

Bên cạnh các yếu tố về dinh dưỡng và sinh lý cây trồng, sâu bệnh hại cũng có thể góp phần làm trái sầu riêng phát triển không bình thường. Những đối tượng như sâu đục hạt, rệp sáp, bọ trĩ hay các loại côn trùng chích hút thường gây hại trên trái non, làm tổn thương mô trái và ảnh hưởng đến sự phát triển của các hộc.

Mặc dù đây không phải là nguyên nhân chính gây méo trái, nhưng nếu không được kiểm soát kịp thời, sâu bệnh có thể làm tình trạng dựt hộc, lép múi hoặc rụng trái trở nên nghiêm trọng hơn.

9. Kết luận

Hiện tượng sầu riêng bị lép trái, méo trái hay dựt hộc là kết quả của nhiều yếu tố tác động cùng lúc, từ quá trình thụ phấn, chế độ dinh dưỡng, khả năng hấp thu của bộ rễ cho đến việc quản lý nước tưới và sâu bệnh hại. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung xử lý một nguyên nhân riêng lẻ, nhà vườn cần áp dụng các biện pháp quản lý đồng bộ ngay từ giai đoạn ra hoa cho đến khi thu hoạch.

Khi cây được thụ phấn tốt, bộ rễ khỏe mạnh, dinh dưỡng cân đối và số lượng trái được kiểm soát hợp lý, tỷ lệ trái méo, lép múi hay dựt hộc sẽ giảm đáng kể, góp phần nâng cao năng suất cũng như giá trị thương phẩm của vườn sầu riêng.

Kim Nông Goldstar Sản Phẩm Chất Lượng – Dịch Vụ Hoàn Hảo!

Mời bà con tham khảo thêm sản phẩm dùng kéo đọt, dưỡng rễ cho cây ăn sầu riêng tại: https://kimnonggoldstar.vn/

Theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều tin tức bổ ích tại Fanpage: Kim Nông Goldstar